Afgelopen dinsdag (8 mei) was het circus voor de laatste keer dit seizoen in de stad: Literaturfest Live in de Rode Hoed in Amsterdam. Vier gasten kwamen het panel van Literaturfest vertellen over hun favoriete boeken; mensen zaten op het podium in bad, er waren filmpjes, ongeveer 270 bezoekers, quizzen en chaos: alle ingrediënten voor een moderne literaire avond.
Het introductiefilmpje van de avond. Blair Witch Fest
Aan tafel bespraken we zoals gewoonlijk een voor een de boeken die de gasten hadden meegenomen: Hugo Borst schoof aan met Julian Barnes – The Sense of an Ending onder zijn arm. We spraken over de bedrieglijkheid van het geheugen, de tocht uit Rotterdam en de prestatie van het lezen van een boek. Katja Schuurman bracht De ondraaglijke lichtheid van het bestaan mee. Het gesprek ging spoedig over alles wat het leven de moeite waard maakt: Lente, lichtheid, zwaarte, Juliette Binoche, Nietzsche, liefde, grote beslissingen, Amsterdamse meisjes en Pinkeltje.
Na Katja begonnen de gebruikelijke Literaturfest-onderdelen. Eerst de keuze van Bas Heijne. Hij introduceerde Jeder Stirbt für sich allein van Hans Fallada, om ons vervolgens aan ons lot over te laten. Wij hadden het boek ook gelezen en bespraken het live in de podcast. Net als altijd betekent dat: tegen elkaar schreeuwen en een wanhopige Ernst-Jan die het gesprek probeert te leiden. Zoals altijd vond Toine het boek eerst vreselijk, om daar nog in de loop van het gesprek op terug te komen. Uitwaaien deden we vervolgens met de quiz. Live Draw Something: covers raden die illustrator Flo de Goede live tekende.
De derde gast, Joost de Vries, nam een graphic novel mee. Gedrieënlijk keken we naar de afbeeldingen op het grote scherm. Asterios Polyp van David Mazzucchelli is de eerste literaire strip die we ooit bespraken en we werden overvallen door kleuren met betekenis, verschillende lettertypes en plaatjes die niet horizontaal naast elkaar staan. Dat moeten we vaker doen.

De avond, het seizoen, een groots jaar, de literaire lente en de crisis in het algemeen werden afgesloten door onze Limburgse dichter, die niet echt een dichter was maar de Noorse cabaretier Vegard Ylvisaker. Maarja, wie zijn wij om dat uit te leggen? Verward en belezen trekken we de zomer in. De vijfde van oktober zijn we terug in de Rode Hoed voor een nieuw seizoen en twee juni zijn we te gast op het VPRO Boeken Festival. Ergens tussendoor verschijnt ook een nieuwe Das Magazin en openen we een boekwinkel. Maar daarover later meer.
Eerst liggen we een paar dagen met een kokosnoot onder een palmboom. Op onze lauweren te rusten. In Amsterdam Oost.
Vanavond! Literaturfest Live, editie nummer zes. Met het volgende program:
19.00 Rode Hoed open
20.00 De Grande Opening
20.05 Hugo Borst bespreekt Julian Barnes- The Sense of an Ending
20.20 Katja Schuurman bespreekt Milan Kundera- De ondraagelijke lichtheid van het bestaan
20.35 De Machtige Grote Literaturfest Quiz met Flo de Goede
20.50 Bas Heijne introduceert Hans Fallada- Alleen in Berlijn
21.00 Live opnames van de podcast over Hans Fallada
21.15 Joost de Vries bespreekt David Mazzucchelli- Asterios Polyp.
21.30 Het Grande slotakkoord
Dit dus allemaal in De Rode Hoed, om 20:00. Wil je langskomen? Meld je aan op Facebook of mail receptie@derodehoed.nl.
Van alle boeken ter wereld kiest Katja Schuurman uitgerekend De Ondraaglijke lichtheid van het bestaan van Milan Kundera om te bespreken bij de volgende Literaturfest. Jarenlang heb ik de theorie gehad dat elk meisje in Amsterdam vol goede moed naar de stad kwam en alle lichtheid ineens verloor bij het lezen van Kundera. Er is iets geheimzinnigs aan de hand met het boek. In Zomergasten zwijmelde ook Carice van Houten bij het filmfragment waarin Tomaz (Daniel Day Lewis) zijn armen slaat om de bibberende Tereza (Julliete Binoche).
Het boek gaat over het leven van twee mannen, twee vrouwen en een hond tijdens in het Tjechoslowakije van de Praagse Lente. Soepeltjes schrijft Kundera over vreemdgaan, symbiotische liefde, vrije geesten en vervreemding. Grote thema’s die nooit te zwaar worden. Op hard//hoofd schreef ik al een stukje over het boek en van tevoren kan je alvast de trailer van de inmiddels klassieke film bekijken. Aanmelden voor Literaturfest Live kan op facebook of door te mailen naar receptie@rodehoed.nl
Hans Fallada was als tiener even romantisch als doortastend. In het Duitsland van het begin van de twintigste eeuw lazen zijn leeftijdsgenoten allemaal Oscar Wilde en woedde er al dan niet als gevolg daarvan een ware zelfmoordplaag. Fallada en een vriend besloten ten onder te gaan in een schijnduel om de gunsten van een vrouw. De vriend sneuvelde en Fallada raakte zwaargewond. Het was aanleiding voor een leven van afwisselend moed en lafheid. Vlak na de oorlog schreef Fallada al het ongeluk en spijt van zich af en produceerde in acht weken het vuistdikke manuscript van Jeder stirbt für sich allein. Nog voor de publicatie in 1947 stierf hij.
In 2009 werd het boek ineens afgestoft door de Amerikaanse uitgever Melville House (die trouwens een turboprima twitter-account bijhouden). Het werd een grote bestseller, maar moest daarvoor wel de titel ‘Alone in Berlin’ dragen, anders vonden Amerikanen het te zielig klinken. En dat terwijl de oorspronkelijke Duitse titel zo goed is. Het boek gaat over de gewone burgerman in het Berlijn tijdens de oorlog. De echtpaar dat de hoofdrol speelt pleegt verzet door kaarten te verspreiden met belastende teksten over het nazi-regime. Zeer fatsoenlijk, maar daarom niet minder doeltreffend.
Tijdens de komende Literaturfest Live zal Bas Heijne het boek inleiden en zullen wij het boek bespreken tijdens de traditionele live opname van de podcast. Hier alvast een mooie recensie van James Buchan in The Guardian. Aanmelden voor Literaturfest kan op facebook.

De eerste Graphic Novel bij Literaturfest: we bespreken ‘m met schrijver Joost de Vries. Dinsdag 8 mei is er weer een Literaturfest Live in de Rode Hoed en daar bespreken we Asterios Polyp, het cultboek avant-la-lettre van de Amerikaan David Mazzucchelli. Volgens de Groene Amsterdammer het beste stripboek van 2009.
Terwijl we dit publiceren is onze Toine er in begonnen, die ongetwijfeld een van de kekke oneliners zal citeren. Asterios Polyp is in het verhaal een arrogante architect die aan de grond raakt. Zijn huis in de stad brandt af en daarop vertrekt hij naar het platteland. Daar komt hij langzaam bij zinnen en hervindt zijn joie de vivre.
Nieuw voor ons zijn de grafische truukjes: het verhaal wordt vertelt in drie kleuren, die bij gemoedstoestanden en perspectieven horen, verschillende lettertypes voor verschillende personages en afwisselende tekenstijlen. Joost de Vries gaat ons hopelijk uitleggen wat al die verschillende lagen te betekenen hebben. Hier alvast een recensie in de New York Times en hier (voor abonnees) het stuk waarin de Groene het boek bejubeld als boek van het jaar.

Bij Literaturfest Live (dinsdag 8 mei in de Rode Hoed) schuift ook aan: schrijver, presentator, columnist, Rotterdammer en voetbalkenner Hugo Borst. Hij neemt het laatste boek mee van de sjieke Britse romancier Julian Barnes. Voor The Sense of an Ending (in vertaling verschenen bij uitgeverij Atlas onder de naam Alsof het voorbij is) won Barnes de prestigieuze Man Booker Prize.
In het boek voelt hoofdrolspeler Tony Webster zich ineens ingehaald door de tijd. Weemoedig kijkt hij daarom terug op zijn schooljaren. Hij heeft vriendschappen, een carrière en een huwelijk gehad, een best makkelijke scheiding. Hij heeft zeker nooit geprobeerd iemand pijn te doen. Maar het geheugen is niet perfect. Het kan altijd verrassen, zoals een brief van een advocaat zal bewijzen.
De reacties zijn wisselend. Hieronder alvast een kort filmpje waarin Hugo Borst de loftrompet blaast in de serie boekentips-in-1-minuut. Het is volgens hem een boek dat je verschillende keren moet herlezen, kauwend op alle filosofische wijsheden.
Aan de andere kant is er Geoff Dyer, de sterrecensent van de New Yorker schreef een recensie die hem pardoes een nominatie opleverde voor Hatchett Job of the Year, de prijs voor de beste negatieve recensie van het jaar. Dyer begreep er na drie lezingen nog steeds weinig van, vond het plot oninteressant en de uitvoering middelmatig. De truuk van een onbetrouwbare verteller vindt hij goedkoop scoren. En de filosofische wijsheden vindt hij vooral herkenbare gemeenplaatsen. Een kwaal die we volgens hem kennen van Kazuo Ishiguro, de Japanse schrijver van Never Let Me Go die we al eerder bespraken bij Literaturfest.
Hugo Borst zal het boek bespreken met Ernst-Jan en Toine. In ieder geval zullen we even spreken over het inmiddels beroemde citaat: “History is that certainty produced at the point where the imperfections of memory meet the inadequacies of documentation.” Die hebben we in ieder geval te danken aan Julian Barnes.
En na afloop gaat het gesprek de annalen in door een verslag van een ongetwijfeld onbetrouwbare verteller, in dit geval een Literaturfester.
Door een groot misverstand heeft onze eindredacteur en financial C.E.O. Daniël van der Meer gisteren een Tegel gewonnen, een soort journalistieke Oscar. De prijs kreeg hij voor de interviewreeks die hij voor de Groene Amsterdammer maakte met schrijver Daan Heerma van Voss. Mocht hij nu meer geld willen voor zijn werkzaamheden bij Literaturfest, dan overwegen wij een Pools alternatief.
- Het management
Achter elkaar het EK, de Olympische Spelen, de Tour de France: we hebben zin in de zomer. We trappen af met een KAKELnieuwe versie van de leukste en slechtst geïnformeerde literaire show van Nederland: Literaturfest. Met interviews, de podcast, een quiz, een vuurspuwer en een lederen Chesterfield.
Aflevering zes van Literaturfest is dinsdagavond 8 mei in de Rode Hoed. Te gast zijn Katja Schuurman, Hugo Borst, Joost de Vries & Bas Heijne. De avond begint om 20.00 en duurt tot ongeveer 21.30.
Deze boeken zullen in ieder geval besproken worden:
- Julian Barnes, Alsof het voorbij is.
- Hans Fallada, Alleen in Berlijn.
- Milan Kundera, De ondraaglijke lichtheid van het bestaan.
- David Mazzucchelli, Asterios Polyp.
Meer informatie en laatste nieuws leest u op Facebook. Aanmelden kan daar ook, of door te mailen naar: receptie@rodehoed.nl.
De laatste Literaturfest van dit seizoen is op dinsdag 8 mei (20u). In ieder geval te gast: Hugo Borst! Verdere bazen worden nog bekendgemaakt. Opgeven kan nu al, op receptie@rodehoed.nl.
Alarm! De toerismeindustrie heeft een stel huurmoordenaars op Literaturfest afgestuurd. Ze hebben het in hun hoofd gehaald dat ons boekenclubje gisteravond in De Rode Hoed stelselmatig en doelgericht de reiswereld probeerde af te breken.
De opening van de avond vonden ze nog wel leuk, met een mooi compilatiefilmpje van een backpacker, maar toen Renske de Greef het podium betrad, was het al snel hommeles. Zij betoogde dat je net als in The Beach van Alex Garland wel kan zoeken naar het paradijs, maar dat de ideale plek helemaal niet bestaat. En dat als je het paradijs dan toch gevonden hebt, wij, mensen, het binnen no-time afbreken. Zie wederom The Beach. Bovendien kan Renske helemaal niet lang zonder garnalencocktails, dus dan is zo’n afgesloten strand überhaupt geen optie. Reizen is een illusie, en iedereen die daar, op blote voeten en zonder terugticket, anders over denkt, kan maar beter oppassen voor La Greef.

Toen Art Rooijakkers later nog uitriep dat als je Alain de Bottons The Art of Travel leest, ‘je nooit meer op vakantie wil’, was de maat voor de toerismeindustrie vol. De moordenaars zijn onderweg, we zullen moeten onderduiken. Zoals Chappie (14) uit Rule of the Bone van Russell Banks, het boek dat de derde gast Victor D Ponten (Habbekrats) uitkoos. Hij las de combinatie tussen Catcher in the Rye en Huckleberry Finn op twintigjarige leeftijd, realiseerde zich toen dat je door het weglaten van interpunctie veel rauwer kan schrijven en heeft nu plechtig beloofd dat hij, inmiddels dertiger, het boek zo snel mogelijk op een Little Miss Sunshine-manier zal verfilmen.
Niet dat wij die film nog zullen zien, want dan hebben de contract killers van de toerismebond al keihard toegeslagen. Wellicht met een van de wapens die we tijdens de Das Magazin-quiz bespraken. Ter ere van de lancering van het literaire tijdschrift (in het leven geroepen door Literaturfestianen Toine en Daniël) dat als thema De Aanval heeft, moest het publiek raden welke wapens er in de wereldliteratuur zoal gebruikt worden. Wanneer een quizdeelnemer bekend wilde maken dat hij het antwoord wist, moest hij een ballon laten knallen. Absolute chaos was het gevolg. Een van de aanwezigen biechtte na afloop op dat ze door deze editie van Literaturfest bevrijd was van haar ballonnenangst. Uit dank ligt ze nu met een M16 tussen een paar zandzakken voor het hoofdkwartier van Literaturfest.
Misschien redden we door haar de zesde editie van Literaturfest Live op 8 mei nog wel.